ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਦਿੱਲੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪੱਤਰ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਰਗੱਜ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਤਲਬਨਾਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ “ਗਲਤ ਸੰਦੇਸ਼” ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹੈ — ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸੱਤਾ, ਐਨਡੀਏ ਦੀ ਸੱਤਾ, ਯੂਪੀਏ ਦੀ ਸੱਤਾ, ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪ ਦੀ ਸੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਤਰ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ, ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ। ਪੰਥ ਇਹ ਫਰਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।”
‘ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜ’ ਵਾਲੀ ਦਲੀਲ ਉੱਤੇ
ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤਲਬ ਕਰਨਾ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ “ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਾਜ” ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ‘ਤੇ ਸਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਪੰਥ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਸਾਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਮਝਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਵਜੋਂ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੰਥਕ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਕੋਈ ਸੰਸਦ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਪੱਤਰ।”
ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਮਤਾ ਅਤੇ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ
ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਮਤੇ ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਵਰਗੇ ਦੁਖਦਾਈ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਕਿ ਪੰਥ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਸਿਆਣਪ ਨਹੀਂ, ਧਮਕੀ ਹੈ। 1984 ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਉਸ ਦੌਰ ਦਾ ਸਬਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪੰਥ ਰਾਜਸੀ ਤਾਕਤ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਜਾਵੇ। ਸਬਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੰਥ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਹੀ ਸਾਡੀ ਢਾਲ ਹੈ, ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ।”
ਬੇਅਦਬੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ
ਸਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਖੁਦ ਮੰਨ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
“ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ। ਆਪ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਗਲਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ? ਤੁਸੀਂ ਪਾਪ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।”
ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਥਾਂ ਗੱਲਬਾਤ
ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਥਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਮਾਮਲਾ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰ ਇੱਛਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਆਪ ਸਰਕਾਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ। ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਜਥੇਦਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਮਰ ਪੱਤਰ ਹੀ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿਣ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ‘ਤੇ ਇੱਕ ‘ਗੁਰੂ ਦੋਖੀ’ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?”
ਅਖੀਰਲੀ ਅਪੀਲ
ਸਰਨਾ ਨੇ 95 ਸਾਲਾ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੰਡ, 1984 ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਦੇਖੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਅਪੀਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪੰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰੂ ਦੋਖੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸੀ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: “ਜਥੇਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਪੰਥ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਜਾਗਰੂਕ ਸਿੱਖ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ, 95 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਹੌਸਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਉਣਗੇ।”
Disclaimer : punjabtoday.net and other platforms of the Punjab Today group strive to include views and opinions from across the entire spectrum, but by no means do we agree with everything we publish. Our efforts and editorial choices consistently underscore our authors’ right to the freedom of speech. However, it should be clear to all readers that individual authors are responsible for the information, ideas or opinions in their articles, and very often, these do not reflect the views of punjabtoday.net or other platforms of the group. Punjab Today does not assume any responsibility or liability for the views of authors whose work appears here.
Punjab Today believes in serious, engaging, narrative journalism at a time when mainstream media houses seem to have given up on long-form writing and news television has blurred or altogether erased the lines between news and slapstick entertainment. We at Punjab Today believe that readers such as yourself appreciate cerebral journalism, and would like you to hold us against the best international industry standards. Brickbats are welcome even more than bouquets, though an occasional pat on the back is always encouraging. Good journalism can be a lifeline in these uncertain times worldwide. You can support us in myriad ways. To begin with, by spreading word about us and forwarding this reportage. Stay engaged.
— Team PT
